Document:
Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów. Tom 7: DEMOKRACJA

Thumbnail Image

URI

https://doi.org/10.11649/978-83-66369-61-0
 https://hdl.handle.net/20.500.12528/3104

Files

Primary leksykon-aksjologiczny-slowian-i-ich-sasiadow-tom-7-demokracja-ver1-preservation.pdf (5.61 MB)

Authors

Bartmiński, Jerzy
Grzeszczak, Monika
Rudenka, Alena

Editors

Advisors

Illustrators

Other Contributors

Publisher

Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]
Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej [Publishing House of Maria Curie-Skłodowska University in Lublin]
Fundacja Slawistyczna [The Slavic Foundation]

Date Issued

2024

Type

book

ISBN

978-83-66369-61-0
978-83-227-9843-0

License

Creative Commons Attribution 4.0 International

Collections

Wszystkie książki [All Books]

Endorsement

Component of the Series

Component of the Multivolume Book

Multivolume book visual
Item type:Multivolume Book,
Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów
Editors: Bartmiński, Jerzy
Publisher: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]; Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej [Maria Curie-Skłodowska University Press]; Fundacja Slawistyczna [The Slavic Foundation]
Description: „Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów” to wielotomowe opracowanie, stanowiące próbę paralelnego opisu świata wartości, zainicjowane i redagowane do 2022 roku przez Jerzego Bartmińskiego, twórcę lubelskiej szkoły etnolingwistycznej. Do cech szczególnych „Leksykonu” należą: posługiwanie się przez autorów wspólną terminologią i wspólnym aparatem pojęciowym, prowadzenie analiz na porównywalnym zestawie źródeł oraz przyjęcie podobnego sposobu definiowania znaczeń. Artykuły hasłowe powstały na bazie trzech typów danych: systemowych, ankietowych i tekstowych. Tomy poświęcone konceptom DOM (2015), PRACA (2016), HONOR (2017), EUROPA (2018), WOLNOŚĆ (2019), DEMOKRACJA (2024), RODZINA (2025) zostały opracowane przez międzynarodowy zespół badaczy skupionych w konwersatorium EUROJOS (Językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów na tle porównawczym), afiliowanym przy Komisji Etnolingwistycznej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, Instytucie Slawistyki PAN oraz Instytucie Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS.“Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów” [Axiological Lexicon of Slavs and Their Neighbours], a multi-volume work which attempts to provide a parallel description of the world of values, initiated and edited (until 2022) by Prof. Jerzy Bartmiński, the founder of the Lublin ethnolinguistic school. The special features of the “Leksykon” include the authors’ use of common terminology and conceptual framework, the analysis of comparable sets of sources, and the adoption of a similar way of defining meaning. The articles are based on three types of data: systemic, survey and textual. Previous volumes – DOM [HOME] (2015), PRACA [WORK] (2016), HONOR [HONOUR] (2017), EUROPA [EUROPE] (2018), WOLNOŚĆ [FREEDOM] (2019), DEMOKRACJA [DEMOCRACY] (2024) and RODZINA [FAMILY] (2025) were authored by an international team of researchers working on the project EUROJOS (Językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów na tle porównawczym [The Linguistic and Cultural Worldview of Slavs and Their Neighbours in a Comparative Perspective]), affiliated with the Ethnolinguistic Commission at the International Committee of Slavists, the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, and the Institute of Linguistics and Literature at the Maria Curie-Skłodowska University.

Component of the Edited Volume

Edited volume visual
Item type:Edited Volume,
Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów. Tom 7: DEMOKRACJA
Editors: Bartmiński, Jerzy; Grzeszcak, Monika; Rudenka, Alena
Publisher: (2024) Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]; Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej [Maria Curie-Skłodowska University Press in Lublin]; Fundacja Slawistyczna [The Slavic Foundation]
Description: Tom DEMOKRACJA „Leksykonu aksjologicznego Słowian i ich sąsiadów” otwiera kolejny etap pracy nad LASIS. Pięć pierwszych tomów poświęcono ważnym konceptom aksjologicznym przebadanym na podstawie danych z 15 do 20 języków: DOM (2015), PRACA (2016), HONOR (2017), EUROPA (2018) i WOLNOŚĆ (2019). Praca nad „Leksykonem” jest częścią programu badawczego EUROJOS [Europejski językowy obraz świata], afiliowanego przy Komisji Etnolingwistycznej Międzynarodowego Komitetu Slawistów, Instytucie Slawistyki PAN i Instytucie Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS od 2001 roku. Tom zawiera paralelne opisy konceptu DEMOKRACJA w 14 językach, w tym siedmiu słowiańskich – zachodnich (polski, czeski), wschodnich (rosyjski, białoruski) i południowych (bułgarski, serbski, chorwacki) – oraz siedmiu innych europejskich (starogrecki, litewski, duński, niemiecki, francuski) i pozaeuropejskich (angielski amerykański, afrykański język hausa). Zgodnie z założeniami „Leksykonu” tomowi przyświeca wspólna płaszczyzna teoretyczno-metodologiczna: operowanie wypracowanym systemem narzędzi pojęciowych oraz wspólną i spójną metodologią. Te założenia i metodologia opisane są w artykule wstępnym prof. Jerzego Bartmińskiego, założyciela etnolingwistyki kognitywnej. Paralelne opisy semantyczne konceptu DEMOKRACJI w różnych językach i kulturach oparte zostały na porównywalnym zestawie danych (źródeł): systemowych (w tym słownikowych), tzw. „wywołanych” (tj. uzyskanych metodą badań ankietowych) i tekstowych (w tym korpusowych). Materiał językowy do poszczególnych artykułów zbierano systematycznie do 2022 roku. Opisy konceptu DEMOKRACJA dokonane na podstawie danych zaczerpniętych z poszczególnych języków nie są ostatecznym celem przedłożonego tomu – praca taka polega na syntezie, porównaniu, identyfikacji specyficznego narodowo i uniwersalnego w treści i strukturze pojęcia. Syntezę taką zawiera artykuł podsumowujący „Koncept DEMOKRACJA w lingwokulturach słowiańskich, europejskich niesłowiańskich i pozaeuropejskich”.This volume of the Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów [Axiological Lexicon of Slavs and Their Neighbours] concerns democracy and marks the next stage of work on the series. The first five volumes are devoted to important axiological concepts, examined on the basis of data from 15 to 20 languages: home (2015), work (2016), honour (2017), Europe (2018) and freedom (2019). Work on the Lexicon is a part of the research project EUROJOS (Europejski językowy obraz świata, European Linguistic Worldview), which since 2001 has been affiliated with the Ethnolinguistic Commission at the International Committee of Slavists, the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, and the Institute of Linguistics and Literary Studies at the Maria Curie-Skłodowska University. The volume contains parallel descriptions of the concept of democracy in 14 languages, including seven Slavic languages – Western (Polish, Czech), Eastern (Russian, Belarusian) and Southern (Bulgarian, Serbian, Croatian) – and seven other European (Ancient Greek, Lithuanian, Danish, German, French) and non-European (American English, African Hausa) languages. In accordance with the principles of the Lexicon, all volumes share a common theoretical and methodological platform: they use the developed system of conceptual tools and a common and coherent methodology. These principles and methodology are described in the introductory article by Professor Jerzy Bartmiński, the founder of cognitive ethnolinguistics. Parallel semantic descriptions of the concept of democracy in different languages and cultures are based on a comparable set of data (sources): systemic (including dictionary data), survey and textual (including corpora). Linguistic material for individual articles was systematically collected before 2022. The descriptions of the concept of democracy made on the basis of data from different languages are not the final goal of the volume as the work involves the synthesis, comparison and identification of nationally specific and universal features of the concept. Such a synthesis is presented in the summary article: “Koncept Demokracja w lingwokulturach słowiańskich, europejskich niesłowiańskich i pozaeuropejskich” [The Concept of democracy in Slavic, European Non-Slavic and Non-European Languages and Cultures].

Translated Title

Axiological Lexicon of Slavs and Their Neighbours: Vol. 7. Democracy

Abstract

Tom DEMOKRACJA „Leksykonu aksjologicznego Słowian i ich sąsiadów” otwiera kolejny etap pracy nad LASIS. Pięć pierwszych tomów poświęcono ważnym konceptom aksjologicznym przebadanym na podstawie danych z 15 do 20 języków: DOM (2015), PRACA (2016), HONOR (2017), EUROPA (2018) i WOLNOŚĆ (2019). Praca nad „Leksykonem” jest częścią programu badawczego EUROJOS [Europejski językowy obraz świata], afiliowanego przy Komisji Etnolingwistycznej Międzynarodowego Komitetu Slawistów, Instytucie Slawistyki PAN i Instytucie Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS od 2001 roku. Tom zawiera paralelne opisy konceptu DEMOKRACJA w 14 językach, w tym siedmiu słowiańskich – zachodnich (polski, czeski), wschodnich (rosyjski, białoruski) i południowych (bułgarski, serbski, chorwacki) – oraz siedmiu innych europejskich (starogrecki, litewski, duński, niemiecki, francuski) i pozaeuropejskich (angielski amerykański, afrykański język hausa). Zgodnie z założeniami „Leksykonu” tomowi przyświeca wspólna płaszczyzna teoretyczno-metodologiczna: operowanie wypracowanym systemem narzędzi pojęciowych oraz wspólną i spójną metodologią. Te założenia i metodologia opisane są w artykule wstępnym prof. Jerzego Bartmińskiego, założyciela etnolingwistyki kognitywnej. Paralelne opisy semantyczne konceptu DEMOKRACJI w różnych językach i kulturach oparte zostały na porównywalnym zestawie danych (źródeł): systemowych (w tym słownikowych), tzw. „wywołanych” (tj. uzyskanych metodą badań ankietowych) i tekstowych (w tym korpusowych). Materiał językowy do poszczególnych artykułów zbierano systematycznie do 2022 roku. Opisy konceptu DEMOKRACJA dokonane na podstawie danych zaczerpniętych z poszczególnych języków nie są ostatecznym celem przedłożonego tomu – praca taka polega na syntezie, porównaniu, identyfikacji specyficznego narodowo i uniwersalnego w treści i strukturze pojęcia. Syntezę taką zawiera artykuł podsumowujący „Koncept DEMOKRACJA w lingwokulturach słowiańskich, europejskich niesłowiańskich i pozaeuropejskich”.
This volume of the Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów [Axiological Lexicon of Slavs and Their Neighbours] concerns democracy and marks the next stage of work on the series. The first five volumes are devoted to important axiological concepts, examined on the basis of data from 15 to 20 languages: home (2015), work (2016), honour (2017), Europe (2018) and freedom (2019). Work on the Lexicon is a part of the research project EUROJOS (Europejski językowy obraz świata, European Linguistic Worldview), which since 2001 has been affiliated with the Ethnolinguistic Commission at the International Committee of Slavists, the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, and the Institute of Linguistics and Literary Studies at the Maria Curie-Skłodowska University. The volume contains parallel descriptions of the concept of democracy in 14 languages, including seven Slavic languages – Western (Polish, Czech), Eastern (Russian, Belarusian) and Southern (Bulgarian, Serbian, Croatian) – and seven other European (Ancient Greek, Lithuanian, Danish, German, French) and non-European (American English, African Hausa) languages. In accordance with the principles of the Lexicon, all volumes share a common theoretical and methodological platform: they use the developed system of conceptual tools and a common and coherent methodology. These principles and methodology are described in the introductory article by Professor Jerzy Bartmiński, the founder of cognitive ethnolinguistics. Parallel semantic descriptions of the concept of democracy in different languages and cultures are based on a comparable set of data (sources): systemic (including dictionary data), survey and textual (including corpora). Linguistic material for individual articles was systematically collected before 2022. The descriptions of the concept of democracy made on the basis of data from different languages are not the final goal of the volume as the work involves the synthesis, comparison and identification of nationally specific and universal features of the concept. Such a synthesis is presented in the summary article: “Koncept Demokracja w lingwokulturach słowiańskich, europejskich niesłowiańskich i pozaeuropejskich” [The Concept of democracy in Slavic, European Non-Slavic and Non-European Languages and Cultures].

Keywords

językowy obraz świata; linguistic picture of the world [linguistic image of the world, language picture of the world]; DEMOKRACJA; DEMOCRACY; dane systemowe, ankietowe, tekstowe; systemic, survey and textual data; definicja kognitywna; cognitive definition; profilowanie; profiling; synteza; synthesis

Funding

Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Doskonała Nauka II – wsparcie monografii naukowych” w ramach projektu nr MONOG/SN/0076/2023/01
The work was co-financed from the state funds granted by the Polish Minister of Education and Science under the Programme “Excellent Science II – Support for Scientific Monographs”, Project No. MONOG/SN/0076/2023/01

Additional Notes

Jerzy Bartmiński, Monika Grzeszczak i Alena Rudenka są redaktorami tomu.
Jerzy Bartmiński, Monika Grzeszczak & Alena Rudenka are the editors of the volume.