Document:
Gwary Mazur wschodnich w XIX wieku (na podstawie ankiet Georga Wenkera do Niemieckiego atlasu językowego)

Thumbnail Image

URI

https://hdl.handle.net/20.500.12528/1786

Files

Primary gwary-mazur-wschodnich-w-xix-wieku-na-podstawie-ankiet-georga-wenkera-do-niemieckiego-atlasu-jezykowego-ver1-preservation.pdf (5.77 MB)

Authors

Rembiszewska, Dorota Krystyna

Editors

Advisors

Illustrators

Other Contributors

Publisher

Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]

Date Issued

2020

Type

book

ISBN

978-83-66369-38-2

License

Creative Commons Attribution 3.0 Poland

Collections

Wszystkie książki [All Books]

Endorsement

Component of the Series

Series visual
Item type:Series,
Język na Pograniczach
Editor-in-Chief: Krasowska, Helena
Publisher: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]
Description: „Język na Pograniczach” to jedna z najstarszych serii wydawniczych Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, ukazująca się od 1991 roku. Monografie w niej publikowane przedstawiają problematykę mniejszości narodowych, etnicznych, religijnych lub językowych. Uwzględniane są kwestie związane z pograniczami kulturowymi, w tym kontakty językowe, jak też prezentowane wyniki badań terenowych z zakresu dialektologii i socjolingwistyki. W skład Rady Naukowej serii wchodzą wybitni slawiści. W latach 1991–2025 ukazało się 51 tomów serii. Od 2024 roku seria jest indeksowana w bazie SCOPUS.Język na Pograniczach [Borderland Languages] is a landmark book series of the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences. Established in 1991, it brings together monographs presenting the subject matter of national, ethnic, religious and language minorities. The series pays attention to issues of culture borderlands, including language contact, and presents results of fieldwork research in dialectology and sociolinguistics. Its Scientific Board comprises outstanding Slavic studies scholars. 51 volumes appeared in the series between 1991 and 2025. Since 2024, the series has been indexed in SCOPUS database.Redaktor Naczelna / Editor-in-Chief Prof. dr hab. Helena Krasowska, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, Polska [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, Warsaw, Poland] Rada Naukowa / Editorial Board Dr hab. Ewa Dzięgiel, prof. IJP PAN, Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, Kraków, Polska [Institute of Polish Language, Polish Academy of Sciences, Cracow, Poland] Dr. sc., izv. prof. Tetyana Fuderer, Sveučilište u Zagrebu, Zagreb, Hrvatska [University of Zagreb, Zagreb, Croatia] Prof. Dr. Björn Hansen, Universität Regensburg, Regensburg, Deutschland [University of Regensburg, Regensburg, Germany] Dr hab. Kazimierz Jurczak, prof. UJ, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; Uniwersytet Warszawski, Kraków–Warszawa, Polska [Jagiellonian University in Kraków; University of Warsaw, Cracow–Warsaw, Poland] Докт. філол. наук, професор Наталія Колесник, Чернівецький національний університет імені Юрія Федьковича, Чернівці, Україна [Kand. filol. nauk, dotsent Nataliia Kolesnyk, Yuriy Fedkovych Chernivtsi National University, Chernivtsi, Ukraine]

Component of the Multivolume Book

Component of the Edited Volume

Translated Title

Local Dialects of Eastern Mazuria in the Nineteenth Century (on the Basis of Georg Wenker’s Questionnaire for the German Linguistic Atlas)

Abstract

Przedmiotem omówienia są ankiety do „Deutscher Sprachatlas” [Niemieckiego atlasu językowego], opracowane przez bibliotekarza pracującego w Marburgu – Georga Wenkera (1852–1911). Publikacja zawiera analizę językową tych ankiet (z 80 miejscowości) z terenu Mazur wschodnich – powiatów ełckiego, gołdapskiego, oleckiego. Choć ankiety służyły do eksploracji gwar niemieckich, to jednak udało się wskazać polskie cechy gwarowe, dzięki czemu było możliwe częściowe odtworzenie stanu gwar mazurskich w XIX wieku na terenie wysuniętym najdalej na wschód ówczesnych Prus Wschodnich. Ankiety to jedyny zbiór danych z tego czasu, dający szeroki ogląd gwar Mazur wschodnich, położonych na obszarze peryferycznym, przez długie lata znacznie oderwanym od polszczyzny ogólnej, mającym nikłe związki z polskim życiem kulturalnym i politycznym, na co dzień naznaczonym infiltracją języka niemieckiego.
This book is devoted to the discussion of questionnaires for the “Deutscher Sprachatlas” [German Linguistic Atlas], designed by Georg Wenker (1852–1911), a librarian working in Marburg. The present study offers a linguistic analysis of replies to Wenker’s questionnaire collected in eighty locations in eastern Mazuria – the Ełk, Gołdap and Olecko districts. Although the questionnaire had been designed to explore German dialects, it was possible to identify Polish dialectal features and to conduct a partial reconstruction of the state of Mazurian dialects of Polish in the easternmost part of the historical province of East Prussia in the nineteenth century. Wenker’s survey material is a unique set of data from the period which provides a broad perspective on local dialects of eastern Mazuria, a peripheral area which had a limited contact with the general Polish language for a long time, did not have much connection with Polish cultural and political life, and was characterised by the penetration of the German language.

Keywords

badanie ankietowe; survey research; geografia językowa [geografia lingwistyczna, geolingwistyka]; language geography [geolinguistics]; atlasy gwarowe; dialectal atlases; gwary mazurskie; Mazurian dialects; dialektologia historyczna; historical dialectology; geografia lingwistyczna; language geography

Funding

Publikacja finansowana z subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk.
This work was financed from a subvention for maintaining and developing the research potential of the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences.

Additional Notes