Document:
Procesy zanikania języka na podstawie badań gwar polskich na Bukowinie rumuńskiej

Thumbnail Image

URI

https://hdl.handle.net/20.500.12528/1787

Files

Primary procesy-zanikania-jezyka-na-podstawie-badan-gwar-polskich-na-bukowinie-rumunskiej-ver1-preservation.pdf (66.02 MB)

Authors

Stempel-Gancarczyk, Karina

Editors

Advisors

Illustrators

Other Contributors

Publisher

Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]

Date Issued

2020

Type

book

ISBN

978-83-66369-36-8

License

Creative Commons Attribution 3.0 Poland

Collections

Wszystkie książki [All Books]

Endorsement

Component of the Series

Series visual
Item type:Series,
Język na Pograniczach
Editor-in-Chief: Krasowska, Helena
Publisher: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]
Description: „Język na Pograniczach” to jedna z najstarszych serii wydawniczych Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, ukazująca się od 1991 roku. Monografie w niej publikowane przedstawiają problematykę mniejszości narodowych, etnicznych, religijnych lub językowych. Uwzględniane są kwestie związane z pograniczami kulturowymi, w tym kontakty językowe, jak też prezentowane wyniki badań terenowych z zakresu dialektologii i socjolingwistyki. W skład Rady Naukowej serii wchodzą wybitni slawiści. W latach 1991–2025 ukazało się 51 tomów serii. Od 2024 roku seria jest indeksowana w bazie SCOPUS.Język na Pograniczach [Borderland Languages] is a landmark book series of the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences. Established in 1991, it brings together monographs presenting the subject matter of national, ethnic, religious and language minorities. The series pays attention to issues of culture borderlands, including language contact, and presents results of fieldwork research in dialectology and sociolinguistics. Its Scientific Board comprises outstanding Slavic studies scholars. 51 volumes appeared in the series between 1991 and 2025. Since 2024, the series has been indexed in SCOPUS database.Redaktor Naczelna / Editor-in-Chief Prof. dr hab. Helena Krasowska, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, Polska [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, Warsaw, Poland] Rada Naukowa / Editorial Board Dr hab. Ewa Dzięgiel, prof. IJP PAN, Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, Kraków, Polska [Institute of Polish Language, Polish Academy of Sciences, Cracow, Poland] Dr. sc., izv. prof. Tetyana Fuderer, Sveučilište u Zagrebu, Zagreb, Hrvatska [University of Zagreb, Zagreb, Croatia] Prof. Dr. Björn Hansen, Universität Regensburg, Regensburg, Deutschland [University of Regensburg, Regensburg, Germany] Dr hab. Kazimierz Jurczak, prof. UJ, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; Uniwersytet Warszawski, Kraków–Warszawa, Polska [Jagiellonian University in Kraków; University of Warsaw, Cracow–Warsaw, Poland] Докт. філол. наук, професор Наталія Колесник, Чернівецький національний університет імені Юрія Федьковича, Чернівці, Україна [Kand. filol. nauk, dotsent Nataliia Kolesnyk, Yuriy Fedkovych Chernivtsi National University, Chernivtsi, Ukraine]

Component of the Multivolume Book

Component of the Edited Volume

Translated Title

Processes of Language Disappearance: A Case Study of Polish Dialects in Romanian Bukovina

Abstract

Przedmiotem niniejszej pracy jest opis i analiza mechanizmów zanikania gwar w społecznościach polskich na terenie tzw. Bukowiny południowej (znajdującej się w granicach Rumunii części krainy historycznej noszącej nazwę Bukowina), a także określenie ich źródeł i przyczyn ze wskazaniem na podobieństwa i różnice obserwowane w badanych miejscowościach, w których Polacy osiedlali się już w wiekach XVIII i XIX. Przedmiot badań stanowiły trzy spośród czterech gwar wyodrębnionych w latach sześćdziesiątych XX wieku przez S. Gogolewskiego i E. Deboveanu: gwara wsi Bulaj, gwara wsi Ruda oraz gwara wsi Kaczyka. Praca ta stanowi zarazem uzupełnienie najnowszych badań gwar polskich na Bukowinie Karpackiej. Opis sytuacji w badanych miejscowościach oraz wskazanie mechanizmów zaniku gwar w Bulaju, Rudzie i Kaczyce wpisuje się we współczesne badania językoznawcze dotyczące problemu zaniku i tzw. śmierci języka.
This monograph aims to describe and analyse mechanisms behind the disappearance of dialects in Polish communities in so-called South Bukovina (the Romanian part of the historical area called Bukovina), as well as to assess the sources of and reasons for these processes, pointing out the similarities and differences observed in the researched villages where the Poles settled in the 18th and 19th centuries. The subject of the research are three out of four dialects identified by Stanisław Gogolewski and Elena Deboveanu: the dialects of the villages of Bulai, Ruda and Cacica. The presented work complements the latest research on Polish dialects in Carpathian Bukovina. The sociolinguistic description of the situation in the researched villages together with the identification of similarities and differences between Bulai, Ruda and Cacica corresponds with contemporary linguistic studies on language disappearance and so-called language death.

Keywords

gwara bukowińska (język polski); Bukovinian dialect (Polish language); atrycja języka [zanik języka]; language attrition [language atrophy]; język polski [polszczyzna]; Polish language; gwary polskie; Polish dialects; społeczności polskie; Polish communities; Bukowina; Bukovina; Rumunia; Romania; śmierć języka; language death; zanikanie języka; language disappearance

Funding

Publikacja dofinansowana z programu „Doskonała Nauka” Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
The work was financed from the “Excellent Science” Programme of the Polish Minister of Science and Higher Education

Additional Notes