Document: Różnorodność językowa w Polsce. Tom 1: Wspólnoty posługujące się językami kolateralnymi i ich żywotność etnolingwistyczna
Loading...
Editors
Dołowy, Nicole
Mętrak, Maciej
Mętrak, Maciej
Advisors
Illustrators
Other Contributors
Publisher
Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk [Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences]
Date Issued
Type
book
ISBN
978-83-66369-99-3
License
Creative Commons Attribution 4.0 International
Collections
Endorsement
Translated Title
Linguistic Diversity in Poland: Vol. 1. Collateral Language Communities and Their Ethnolinguistic Vitality
Abstract
Monografia prezentuje wyniki badań nad żywotnością etnolingwistyczną (ELV) wspólnot posługujących się językami kolateralnymi w Polsce: kaszubskiej, śląskiej, góralskiej, podlaskiej i mazurskiej. Języki kolateralne należą do tej samej rodziny językowej co język dominujący i często uważane są za jego dialekty, co wpływa na ich status, postawy wobec nich i towarzyszące im ideologie językowe. To z kolei przekłada się na doświadczenia związane z ich używaniem, praktyki językowe oraz transmisję. Dlatego ELV ukazano jako dynamiczny proces, w którym różne czynniki oddziałują na siebie nawzajem, osłabiając bądź wzmacniając wspólnotę językową.
Model ELV został stworzony na podstawie badań krytycznej socjolingwistyki zajmującej się językami zagrożonymi. Poza zmiennymi obserwowalnymi (transmisją międzypokoleniową oraz kompetencjami językowymi) z pomocą metod badań psychometrycznych zidentyfikowano zmienne ukryte, do których należą: tożsamość zbiorowa, jej charakter i relacja z językiem; ideologie; postawy oraz doświadczenia i praktyki językowe. Zmienne te poddano analizie zarówno w kontekście badań statystycznych, jak i jakościowych, przeprowadzonych metodami etnograficznymi w każdym z pięciu regionów.The monograph presents the results of research on the ethnolinguistic vitality (ELV) of communities using collateral languages in Poland: Kashubian, Silesian, Podhalanian, Podlachian, and Masurian. Collateral languages belong to the same language family as the dominant language and are often considered its dialects, which affects their status, attitudes towards them, and accompanying language ideologies. This, in turn, translates into experiences related to their use, language practices, and transmission. Therefore, ELV is presented as a dynamic process in which various factors interact with each other, weakening or strengthening the language community.
The ELV model was developed on the basis of critical sociolinguistic research on endangered languages. In addition to observable variables (intergenerational transmission and language competence), psychometric research methods were used to identify latent variables, including collective identity, its nature and relationship to language; ideologies; attitudes and language experiences and practices. These variables were analysed in the context of both statistical and qualitative research conducted using ethnographic methods in each of the five regions.
Funding
Monografia powstała w ramach grantu SONATA BIS Narodowego Centrum Nauki „Różnorodność językowa w Polsce: języki kolateralne, działania na rzecz języków i konceptualizacja tożsamości zbiorowej” (2020/38/E/HS2/00006).The monograph was supported by the National Science Centre, Poland under the SONATA BIS grant “Linguistic Diversity in Poland: Collateral Languages, Language-Oriented Activities and Conceptualization of Collective Identity” (2020/38/E/HS2/00006).